بود ، يك دار الحفّاظ و يك صحن مجاور تأسيس كرد . راهروهاى طولانى آن حاوى طاقهاى قوسى عرضى از نوع طاقهاى نمازخانه مسجد جامع يزد بود و استخوانبندى ساختمانى مشتمل بر مجموعه‌اى از قبه‌ها و نورگيرها از نوع طرح ستاره‌اى بود . ( عكس 42 ) . اينها هنگامىكه در رديفهاى متوالى نشان داده شود ، نقوش مختلف‌شان مثل نقوش يك نگارنما در منطقه انتقالى متغير از دهانه‌اى به دهانه ديگر ، درهم مىآميزد . گچ سفيد خيره‌كننده مكمل‌هاى اين طرحهاى تجريدى دقيق را كاملا تكميل مىكند ؛ در اينجا رنگ يك چيز زائد و اضافى است . بخش پائينى دار الحفاظ عليرغم مرمت‌هاى بعدى خود ، با كتيبه‌هايى كه دارد قابل تاريخگذارى يعنى سال 998 / 90 - 1589 ، و طاقهاى قوسىها احتمالا با اين همزمانند ولى آنها تقريبا شبيه بخشهاى قاجارى اين زيارتگاه و مثل مسجد وكيل است و در زمانى ساخته‌شده كه طاقبندى تماشايى ، همچون بازارهاى قم ، كاشان و كرمان مدروز بوده است . اشكال ساده اين طاق قوسى دوره صفوى از مدتها پيش در جنوب ايران پديد آمده بود و بهره‌گيرى از طاقبندى كاملا سفيد در عمارت مذهبى نيز تاريخ طولانى دارد . به‌علاوه ، دهانه‌هاى طاقدار در بخش‌هاى تحتانى دار الحفاظ از تباين بين طاقهاى مقرنسى سفيد و ساده ( با ضمايمى از بخشهاى كاشىدار ) و ازاره‌هاى كاشيدار هفت رنگى بهره گرفته است . اين ضمايم كاشيدار از خصوصيات ابنيه دوره تيمورى است كه در زمان صفويان هم ادامه يافته ولى عجيب اينجاست كه اين تداوم به سالهاى متأخر صفوى هم كشيده شده است . بنابراين شواهد از دوره صفوى حكايت مىكند ، ولى بررسى مفصل طاقهاى قوسى ماهان مستلزم تأليف تك‌نگارى مفصلى درباره اين زيارتگاه است . ويژگيهاى تزيينى ديگر فرسكوهاى گياهى طاق قوسيهاى تحتانى و نرده‌هاى پنجره - لعابى - و ترنج‌هاى كتيبه‌دار است « 1 » . عالىترين مجتمع دوره صفوى به غير از مجتمع‌هاى زيارتگاهى بزرگ ، در ايالات شامل مسجد ، مدرسه و كاروانسراى گنج عليخان حاكم كرمان در زمان شاه عباس ( تصوير 9 ) است « 2 » . كتيبه آن سال 1007 / 1598 را نشان مىدهد ولى احتمالا در سال 996 / 1587 شروع شده و از آثار خوشنويس و خوشقلم معروف عليرضاى عباسى است . اين مجموعه مركب از يك ميدان ( 100 در 50 متر ) با يك عمارت دو طبقه ، احتمالا يك كاروانسرا ( با ابعاد 55 در 53 متر ) در سمت شرقى آن ، و يك مسجد كوچك چسبيده بدان و دو بازار روبروى هم به موازات ميدان است : يعنى درواقع ميدان شاه در اينجا كوچكتر شده است ؟ بازارها مركب از دكانهاى بهم

--> ( 1 ) - باستانى پاريزى ، راهنما ، صص 95 - 74 . ( 2 ) - همه صفحات ، " L'Ensemble .